Stopnie formalne cz. 22

Autor: | Opublikowane w Nauka Brak komentarzy | Tagi:

Systematyzować można z natury rzeczy dopiero na końcu nauki, lecz już po skończeniu większej ilości jednostek systematyzowanie w mniejszych rozmiarach jest możliwe. W systemie poszczególne zjawiska tracą swą przypadkową cechę i podporządkują się pod wspólne cechy. Systemem będzie w nauce planimetrii zestawienie twierdzeń tyczących się przystawania albo podobieństwa trójkątów, albo tyczące się równoległoboków. Bardzo instruktywne jest tworzenie systemów w nauce historii. Systemem będzie zestawienie warstw zaludnienia Wielkiej Brytanii, albo historia niziny węgierskiej od najdawniejszych czasów aż do dzisiejszych, zestawiona na mocy tego, czego się uczniowie nauczyli w poszczególnych jednostkach metodycznych. Lektura arcydzieł literatury staje się niewyczerpanym źródłem tworzenia systemów. Charakterystyka osobistości literackich jest właściwie systemem. Ileż sposobności do tworzenia systemów dostarcza n. p. lektura Pana Tadeusza.

Przechodzimy do piątego stopnia. Przez opisane dotąd postępowanie uczeń wiedzę zyskał, pojął, zgłębił i uregulował w umyśle. Wiedza jest pokarmem, który przez to samo, że do umysłu wchodzi, uszlachetnia nasze wnętrze i daje nam siłę w myśleniu. Uczymy się wielu rzeczy, aby je wiedzieć, uczymy się także, aby się uszlachetnić i umoralnić, ale uczymy się także, aby wiedzę móc zastosować. Ażeby się wiedza zamieniła w umiejętność, w zręczność, do tego potrzebne jest ćwiczenie, które prowadzi nauczyciel. Tak więc z nauczaniem musi się w końcu łączyć wprawianie nabytej wiedzy.