Stopnie formalne cz. 16

Autor: | Opublikowane w Nauka Brak komentarzy | Tagi:

Po tym przygotowaniu nauczyciel może się posunąć dalej w nauczaniu. Przez nową wiedzę, podawaną przez nauczyciela, szeregi już w umyśle tkwiące albo doznają powiększenia – w takim razie uczeń się doucza, albo się wzmacniają lub poprawiają – w takim razie uczeń się przeucza. Jedną i drugą czynność nazywamy uczeniem się, chociaż właściwie można by rozróżniać douczanie i przeuczanie się.

Łączenie nowych wyobrażeń z dawnymi psychologia nazywa apercepcją. Tak więc nauka polega w znacznej części na apercepcji. Umysł ludzki tak dalece przyzwyczaja się do apercypowania, że za najmniejszym podrażnieniem myślenia zaraz przygotowuje szereg wyobrażeń pokrewnych, w którym odnośne nowe wyobrażenie może umieścić. Skoro zmysły doniosą umysłowi, że nauka ma się tyczyć n. p. geografii, przygotowuje umysł swe szeregi geograficzne, którymi rozporządza, i specjalizuje je jeszcze bardziej podług przedmiotu nauki.

Jakąż rolę przy podawaniu nowej wiedzy odgrywa nauczyciel? Pilnuje apercepcji. Nauka jest tym skuteczniejsza, im łatwiej stare wyobrażenia przyjmują nowe. Przyjmowanie zaś tym łatwiej się odbywa, im więcej istniejące wyobrażenia oczekują nowe. Oczekują zaś starsze wyobrażenia nowe, jeżeli są ułożone w szeregi i mają gotowe miejsce na wsunięcie lub dołączenie nowych. Wiedza dziecka jest pierwotnie chaosem luźnych wyobrażeń, które nie tworzą całości i nie mają siły. Tak samo człowiek dorosły, który się uczy bezmyślnie, chwyta tu i tam wiedzę, która nie ma wartości, póki jej nie uporządkuje w umyśle. Dopiero uporządkowanie luźnych wyobrażeń w szeregi daje wiedzę, bo tak uporządkowana wiedza daje możność apercepcji.