Rozkład nauki cz. 10

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Cyceron uważał nauczanie za naturalną potrzebę wiedzącego człowieka, mówiąc: nie łatwo znależć człowieka, który by nie zechciał uczyć drugiego człowieka tego, co sam wie, albowiem tkwi w nas dążność nie tylko uczenia siebie, ale także innych (non facile est invenire, qui, quod siat ipse, non tradat alteri; ita non solum ad discendum propensi sumus, verum […]

Rozkład nauki cz. 9

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Nie zawadzi, jeżeli nauczyciel uniwersytecki stara się także pośrednio o to, aby jego słuchacze nauczyli się wiedzy. Jakoż niektórzy uniwersyteccy nauczyciele oddziaływają silnie na swych słuchaczów, tak że narzucają im swe upodobania, oraz swój sposób badania i tworzą szkołę, jednakże to oddziaływanie dokonywa się raczej przez bliższe obcowanie profesorów ze słuchaczami w tzw. seminariach, niż […]

Rozkład nauki cz. 8

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Drugi sposób uczenia jest właściwym uczeniem czyli nauką. U nas Polaków panuje pod tym względem pomieszanie, jeżeli nie pojęć, to przynajmniej wyrażeń, bo mówi się o wykładzie w nauce szkolnej. W szesnastym i siedemnastym wieku zamiast uczyć mówiono ćwiczyć, a Mickiewicz używa w listach z Kowna wyrażenia dawać np. dawać o stylu albo dawać literaturę. […]

Rozkład nauki cz. 7

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Pracę ucznia nauczyciel może ułatwić, ale nie może jej zupełnie wziąć na siebie. Uczeń bierny, bez woli, a więc bez uwagi i pilności, nie korzysta z nauki nawet przy najlepszym nauczycielu, jak to drastycznie wyraża znane polskie przysłowie. Jeżeli dobry nauczyciel jest szczęściem dla ucznia, to równie słusznie można powiedzieć, że dobry uczeń jest szczęściem […]

Rozkład nauki cz. 6

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Polacy z innych zaborów z podziwem spoglądali na to samokształcenie swych rodaków. Ale samokształcenie nie przestaje być samouctwem i uczestniczy w ujemnych skutkach tego sposobu kształcenia. Człowiek, który się sam kształci, rzadko zdobyć się może na objęcie całości zagadnień naukowych, ponieważ nie ma nikogo, który by mu w przystępnej formie takiej syntezy mógł udzielić. Czytając […]

Rozkład nauki cz. 5

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Ta forma kształcenia wyryła bardzo wybitny ślad na kulturze ówczesnych ludzi. Służba dworska ustała w drugiej połowie osiemnastego wieku, kiedy dwory magnackie przekształciły się na modłę zagraniczną. Ale wróćmy do dzisiejszych czasów. Na kształcenie o własnych siłach skazane są nieraz całe społeczeństwa, którym władza rządowa narzuca wstrętne formy kształcenia i nie pozwala rozwijać się w […]

Rozkład nauki cz. 4

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Służba dworska była tak dalece przystosowaną do dawniejszej szlachecko-polskiej kultury, że pomimo poważnych wątpliwości, jakie taka forma wychowania wzbudzać musi, nie znajdujemy w całej naszej ówczesnej literaturze przeciwko niej słowa sprzeciwu. Co najwyżej czytamy napomnienie, aby ojciec był ostrożnym w wyborze dworu i oddawał syna pod opiekę tylko pana zacnego i cnotliwego (Opaliński, Starowolski). Jak […]

Rozkład nauki cz. 3

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
W dalszym rozwoju może nawet z takiem wykształceniem połączyć się wykształcenie książkowe przez własną nad sobą pracę. Człowiek, który wykształcenie zawdzięcza sobie samemu, nazywa się samoukiem. Wykształcenie w ten sposób zdobyte ma pewną wartość i świadczy chlubnie o sile woli odnośnej jednostki, ale narażone jest na niebezpieczeństwo jednostronności. Samouk odbija zawsze od człowieka kształconego podług […]

Rozkład nauki cz. 2

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Jeżeli się więc mówi o wychowawczej nauce, to tym samem przyjmuje się oddziaływanie drugiej osoby dorosłej, odpowiednio uzdolnionej do udzielania nauki, czyli przyjmuje się pośrednictwo nauczyciela. Kształcenie przez nauczyciela jest tak dalece związane z pojęciem kształcenia, że nauka bez nauczyciela uchodzi za coś niesystematycznego i nienormalnego. A nauka taka rzeczywiście istnieje. Człowiek bardzo wielu rzeczy […]

Rozkład nauki cz. 1

Autor: | Kategoria: Edukacja 1 Comment
Wszystko, co się dotychczas o działaniu nauki powiedziało, nie jest tyle przywiązane do przedmiotów naukowych samych, ile do sposobu obchodzenia się z nimi. Wiedza jest tylko do pewnego stopnia pokarmem, który daje siłę duchowi ludzkiemu. Jak pokarm wtedy tylko działa prawdziwie pokrzepiająco i ożywczo, skoro jest stosownie dobrany, skoro jest podany w stosownej ilości i […]