Nauka i wykształcenie cz. 10

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Herbart nie przygotowuje do zawodu, ani stanu, ale robi z jednostki moralnego człowieka, a używa do tego po części nauki. Różnica między stanowiskiem Herbarta, a dawniejszym n. p. Komeńskiego jest zewnętrznie ta, że Komeński przeciąga naukę do dwudziestu czterech lat życia, a więc chodzi mu o wiedzę społeczną, o którą Herbart w wychowaniu nie dba. […]

Nauka i wykształcenie cz. 9

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Myślą przewodnią teorii Herbarta jest, że nauka nie istnieje dla siebie, ale musi być podporządkowaną celowi wychowawczemu. Jego teoria ma swój punkt kulminacyjny w następujących słowach: nie mogę sobie wyobrazić wychowania bez nauki, ani nauki bez wychowania. Nauka podług Herbarta musi być wychowawczą i na tym kończy się jej zadanie. Jeżeli wychowaniem zajmuje się pedagogika, […]

Nauka i wykształcenie cz. 8

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
W jego książce p. t. Myśli o wychowaniu znajdujemy następujące charakterystyczne słowa: zdziwisz się może, że na samym końcu mówię o wiedzy, zwłaszcza jeżeli ci powiem, że ją uważam za najmniej ważną w wychowaniu. Te słowa może dziwne robią wrażenie w ustach mola książkowego i zakrawają na wyraźną opozycję, ponieważ wiedza stanowi zwykle główną, jeżeli […]

Nauka i wykształcenie cz. 7

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Nie obeszło się także bez jednostronnego zastosowania indywidualizmu w pedagogice. Skoro zapanowało przekonanie, że pierwsze prawo do życia ma jednostka, to musiało się wyrobić mniemanie, że jednostce wolno drugą jednostkę wychowywać nie podług zwyczaju i obyczaju, ale podług indywidualnego upodobania. Najskrajniejszym indywidualistą w pedagogice jest Jan Jakub Rousseau. Zapatrywanie swoje na wychowanie złożył w powieści […]

Nauka i wykształcenie cz. 6

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Nieco późniejszy od niego Komeński obszar wiedzy ludzkiej nazywa pansofią, a dydaktyką sztukę uczenia. Ci dwaj pedagodzy stawiają się na stanowisko więczy jako zdobyczy wieków i, uważając ją jako coś danego, od niej posuwają się do jednostki. Jak z jednej strony pojmowanie to było bardzo płodne w skutkach, bo musiało doprowadzić do ogólnego wykształcenia, a […]

Nauka i wykształcenie cz. 5

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
W starożytności przeważało socjalne pojmowanie wychowania. Najjaskrawiej występuje to u Platona, którego pedagogika, wpleciona! w dwa dialogi o ustroju państwowym, jest nawet socjalistyczną. Arystotelesa pedagogika jest właściwie częścią polityki, a więc także socjalną, lecz uwzględnia daleko więcej jednostkę. Po Arystotelesie pedagogika grecka zrobiła zwrot ku pedagogice jednostkowej. Najwidoczniejszym jest to u Plutarcha, który w bardzo […]

Nauka i wykształcenie cz. 4

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Zastanawianie się nad istotą wychowania powołuje do życia teorię wychowawczą, po większej części zrazu jako odczucie wytwarzających się przekonań wychowawczych. W historii teorii wychowawczej rozróżniać można dobitnie dwa kierunki: jednostkowy czyli indywidualny i ogólno-socjalny. Pierwszy szuka celu wychowania w uszczęśliwieniu i umoralnieniu jednostki, nie troszcząc się wcale, albo troszcząc się tylko w ograniczonej mierze o […]

Nauka i wykształcenie cz. 3

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Ten stan pierwotnego wychowania i kształcenia uwydatnia się w wyrazach, służących do oznaczenia wychowawczej czynności. W greckim języku wychowywać znaczy zajmować się dziećmi, w łacińskim i niemieckim znaczy wyprowadzać ze stanu niedołęstwa do stanu doskonalszego. W naszym języku wychowywać znaczyło pierwotnie starać się o co, chodzić około czego, popierać rozwój, utrzymywać, opatrywać, żywić. Wyrazu tego […]

Nauka i wykształcenie cz. 2

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Jeżeli jednak ta sama szkoła, dając wykształcenie, wychowuje zarazem t. j. wpływa na urobienie charakteru, choćby to czyniła nieświadomie, to jest to dowód, że wychowania i wykształcenia zupełnie od siebie odłączyć nie można, że kształcenie jest pewnego rodzaju wychowaniem. Stąd dydaktyka nie może być zupełnie samodzielną nauką, ale musi się podporządkować pod pedagogikę, czyli dydaktyka […]

Nauka i wykształcenie cz. 1

Autor: | Kategoria: Dydaktyka 1 Comment
Wyraz dydaktyka pochodzi od greckiego wyrazu didasko i oznacza sztukę nauczania albo kształcenia, którego wynikiem jest wykształcenie, pojęcie, jak to niebawem wykażemy, o dość niepochwytnych granicach. Choć ze stanowiska etymologii pojęcie dydaktyki jest dość jasne, trudniej określić, czym nauka, nauczanie, albo kształcenie jest w wychowaniu, z którym zwykle idzie w parze. Jeżeli świadomy i systematyczny […]