Edukacja - Archiwum

Rozkład nauki cz. 12

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Znany jest paradoks Goethego, że podejmuje się człowieka wykształcić na jednym autorze i za takiego uważał kronikarza szwajcarskiego Tschudego, tego samego, któremu Szyi er zawdzięczał fabułę do Wilhelma Telia. Zasada odosobnienia przedmiotów jest słuszną dla tego, który naukę pojmuje czysto materialnie. Kto się chce wyłącznie jednej wiedzy wyuczyć, ten niech się ograniczy do nauki tylko […]

Rozkład nauki cz. 11

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Wychowanie nie ma prawa kształcić umysłu jednostronnie, bo przez podsuwanie mu jednorakich wyobrażeń naukowych determinowałoby usposobienie w jednym kierunku, coby się równało zadawaniu gwałtu wychowankowi. Zmienia się jednakże położenie, skoro wychowanek przechodzi do zawodowego kształcenia. Nauka zawodowa może uczniowi podawać jednostronny materiał naukowy, bo jej celem jest danie jednostronnych wiadomości i wywołanie jednostronnego interesu, jednostronnego […]

Rozkład nauki cz. 10

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Cyceron uważał nauczanie za naturalną potrzebę wiedzącego człowieka, mówiąc: nie łatwo znależć człowieka, który by nie zechciał uczyć drugiego człowieka tego, co sam wie, albowiem tkwi w nas dążność nie tylko uczenia siebie, ale także innych (non facile est invenire, qui, quod siat ipse, non tradat alteri; ita non solum ad discendum propensi sumus, verum […]

Rozkład nauki cz. 9

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Nie zawadzi, jeżeli nauczyciel uniwersytecki stara się także pośrednio o to, aby jego słuchacze nauczyli się wiedzy. Jakoż niektórzy uniwersyteccy nauczyciele oddziaływają silnie na swych słuchaczów, tak że narzucają im swe upodobania, oraz swój sposób badania i tworzą szkołę, jednakże to oddziaływanie dokonywa się raczej przez bliższe obcowanie profesorów ze słuchaczami w tzw. seminariach, niż […]

Rozkład nauki cz. 8

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Drugi sposób uczenia jest właściwym uczeniem czyli nauką. U nas Polaków panuje pod tym względem pomieszanie, jeżeli nie pojęć, to przynajmniej wyrażeń, bo mówi się o wykładzie w nauce szkolnej. W szesnastym i siedemnastym wieku zamiast uczyć mówiono ćwiczyć, a Mickiewicz używa w listach z Kowna wyrażenia dawać np. dawać o stylu albo dawać literaturę. […]

Rozkład nauki cz. 7

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Pracę ucznia nauczyciel może ułatwić, ale nie może jej zupełnie wziąć na siebie. Uczeń bierny, bez woli, a więc bez uwagi i pilności, nie korzysta z nauki nawet przy najlepszym nauczycielu, jak to drastycznie wyraża znane polskie przysłowie. Jeżeli dobry nauczyciel jest szczęściem dla ucznia, to równie słusznie można powiedzieć, że dobry uczeń jest szczęściem […]

Rozkład nauki cz. 6

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Polacy z innych zaborów z podziwem spoglądali na to samokształcenie swych rodaków. Ale samokształcenie nie przestaje być samouctwem i uczestniczy w ujemnych skutkach tego sposobu kształcenia. Człowiek, który się sam kształci, rzadko zdobyć się może na objęcie całości zagadnień naukowych, ponieważ nie ma nikogo, który by mu w przystępnej formie takiej syntezy mógł udzielić. Czytając […]

Rozkład nauki cz. 5

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Ta forma kształcenia wyryła bardzo wybitny ślad na kulturze ówczesnych ludzi. Służba dworska ustała w drugiej połowie osiemnastego wieku, kiedy dwory magnackie przekształciły się na modłę zagraniczną. Ale wróćmy do dzisiejszych czasów. Na kształcenie o własnych siłach skazane są nieraz całe społeczeństwa, którym władza rządowa narzuca wstrętne formy kształcenia i nie pozwala rozwijać się w […]

Rozkład nauki cz. 4

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
Służba dworska była tak dalece przystosowaną do dawniejszej szlachecko-polskiej kultury, że pomimo poważnych wątpliwości, jakie taka forma wychowania wzbudzać musi, nie znajdujemy w całej naszej ówczesnej literaturze przeciwko niej słowa sprzeciwu. Co najwyżej czytamy napomnienie, aby ojciec był ostrożnym w wyborze dworu i oddawał syna pod opiekę tylko pana zacnego i cnotliwego (Opaliński, Starowolski). Jak […]

Rozkład nauki cz. 3

Autor: | Kategoria: Edukacja Brak komentarzy
W dalszym rozwoju może nawet z takiem wykształceniem połączyć się wykształcenie książkowe przez własną nad sobą pracę. Człowiek, który wykształcenie zawdzięcza sobie samemu, nazywa się samoukiem. Wykształcenie w ten sposób zdobyte ma pewną wartość i świadczy chlubnie o sile woli odnośnej jednostki, ale narażone jest na niebezpieczeństwo jednostronności. Samouk odbija zawsze od człowieka kształconego podług […]