Cel nauki cz. 11

Autor: | Opublikowane w Edukacja Brak komentarzy | Tagi: nauka i praca, nauka i praca w australii, nauka i praca za granicą, nauka i sztuka, nauka i technika, nauka zwierząt

Nie trudno jednakże zauważyć, że w ostatnich czasach w wykształceniu dziewcząt nastąpiła już pewna pocieszająca odmiana. Dydaktyczny materializm zaczyna w nauce kobiecej ustępować przed lepszym postępowaniem.

Dydaktycznemu materializmowi przeciwstawić można drugi cel, t. j. dydaktyczny formalizm. Jeżeli sobie ktoś powie: nie rozchodzi mi się o to, aby uczniowie moi więcej lub mniej umieli, byleby nauka wszechstronnie wykształciła umysł i jego władze, jak pamięć, wyobraźnię, sąd, rozsądek, rozum, uczucie i wolę, to popada w drugą ostateczność. Nie będziemy na tern miejscu dochodzić, czy takie czysto formalne wykształcenie jest w ogólności możliwe, czy można umysł uważać za formalnie wykształcony, skoro mu braknie materialnych wyobrażeń. To tylko rzecz pewna, że dla samego formalnego kształcenia bez materialnego celu niejedna nauka nie miałaby racji bytu. I tak gdyby nauka języków starożytnych w gimnazjum opierała się tylko na formalnym motywie, a nie miała jeszcze innego usprawiedliwienia, to prawdopodobnie najzapalensi jej zwolennicy nie mieliby śmiałości przemawiać za jej zatrzymaniem. Na odwrót nie warto by uczyć w całej rozciągłości nauk przyrodniczych, gdyby chodziło w tej nauce tylko o materialną wiedzę przyrodniczą, a nie o formalne zaostrzenie zdolności obserwowania zjawisk świata zewnętrznego.